{"id":1015,"date":"2010-03-04T00:00:00","date_gmt":"2010-03-04T00:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/www2.memri.org\/polaco\/dwa-sprzeczne-poglady-na-walke-o-hegemonie-w-swiecie-arabskim-miedzy-arabia-saudyjska-i-iranem\/1015"},"modified":"2010-03-04T00:00:00","modified_gmt":"2010-03-04T00:00:00","slug":"dwa-sprzeczne-poglady-na-walke-o-hegemonie-w-swiecie-arabskim-miedzy-arabia-saudyjska-i-iranem","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/dwa-sprzeczne-poglady-na-walke-o-hegemonie-w-swiecie-arabskim-miedzy-arabia-saudyjska-i-iranem\/1015","title":{"rendered":"Dwa sprzeczne pogl\u0105dy na walk\u0119 o hegemoni\u0119 w \u015bwiecie arabskim mi\u0119dzy Arabi\u0105 Saudyjsk\u0105 i Iranem"},"content":{"rendered":"
\n

17 stycznia 2010r. Turki Abdullah Al-Sudeiri, redaktor saudyjskiej gazety \u201cAl-Riyadh\u201d opublikowa\u0142 artyku\u0142 chwal\u0105cy kr\u00f3la saudyjskiego za jego inicjatywy w \u015bwiecie arabskim, kt\u00f3re zdaniem Al-Sudeiriego zmieni\u0142y Arabi\u0119 Saudyjsk\u0105 w kraj wiod\u0105cy w regionie i w kraj, o kt\u00f3ry najbardziej zabiegaj\u0105 zar\u00f3wno Arabowie, jak i Zach\u00f3d. Nast\u0119pnego dnia liba\u0144ska gazeta \u201eAl-Akhbar\u201d, kt\u00f3ra jest bliska Syrii i Hezbollahowi, opublikowa\u0142a artyku\u0142 publicysty Hassana Khalila, w kt\u00f3rym twierdzi\u0142 on, \u017ce r\u00f3wnowaga si\u0142 w regionie przesuwa si\u0119 na korzy\u015b\u0107 Iranu i Turcji, z Syri\u0105 s\u0142u\u017c\u0105c\u0105 jako ogniwo \u0142\u0105cz\u0105ce ich zbie\u017cne interesy. Te dwa artyku\u0142y przedstawiaj\u0105 walk\u0119 o hegemoni\u0119 w \u015bwiecie arabskim i muzu\u0142ma\u0144skim \u2013 mi\u0119dzy obozem pro-ira\u0144skim, popieraj\u0105cym op\u00f3r, a obozem saudyjsko-egipskim.<\/em><\/p>\n

Poni\u017cej podajemy fragment tych dw\u00f3ch artyku\u0142\u00f3w.<\/em><\/p>\n

Al-Sudeiri: Arabia Saudyjska wiedzie w \u015bwiecie arabskim; o jej wzgl\u0119dy zabiegaj\u0105 zar\u00f3wno Arabowie, jak i Zach\u00f3d<\/strong><\/p>\n

Redaktor \u201cAl-Riyadh\u201d Turki Al-Sudeiri napisa\u0142: „W zesz\u0142ym tygodniu w ci\u0105gu pi\u0119ciu dni Arabia Saudyjska go\u015bci\u0142a pi\u0119ciu wysokich przedstawicieli [swoich kraj\u00f3w]: chi\u0144skiego ministra spraw zagranicznych, ameryka\u0144skiego doradc\u0119 prezydenta, niemieckiego wice kanclerza i ministra spraw zagranicznych, tureckiego ministra spraw zagranicznych i prezydenta Syrii. Jeszcze wi\u0119ksza liczba wysokich dostojnik\u00f3w, Arab\u00f3w i nie-Arab\u00f3w, odwiedzi\u0142a kr\u00f3lestwo mi\u0119dzy 11 grudnia 2009 r. i 10 stycznia 2010 r. W sumie 27 go\u015bci przyby\u0142o w r\u00f3\u017cnych misjach dyplomatycznych \u2013 i to bez liczenia dalszych dziewi\u0119ciu z pa\u0144stw Zatoki Perskiej\u2026, kt\u00f3rzy przyjechali z\u0142o\u017cy\u0107 ho\u0142d [Arabii Saudyjskiej].<\/p>\n

Przegl\u0105d sytuacji Arab\u00f3w w ci\u0105gu ostatnich 50 lat ujawnia, \u017ce przez pewien czas \u015bwiat arabski by\u0142 podzielony mi\u0119dzy Moskw\u0119 a Waszyngtonem. [Podczas tego okresu] to przyw\u00f3dcy kraj\u00f3w arabskich je\u017adzili [do Moskwy i Waszyngtonu], a nie odwrotnie\u2026<\/p>\n

Upadek komunizmu zmieni\u0142 oblicze areny mi\u0119dzynarodowej, ale niski status Arab\u00f3w pozosta\u0142 niezmieniony. Mimo swojego wielkiego rozmiaru, mo\u017cliwo\u015bci polityczne i techniczne \u015bwiata arabskiego nie rozwin\u0119\u0142y si\u0119. To Izrael [rozwija\u0142 si\u0119 politycznie i technologicznie] zyskuj\u0105c tym mi\u0119dzynarodowy wp\u0142yw i presti\u017c.<\/p>\n

[Dzisiaj] Arabia Saudyjska kontynuuje t\u0119 faz\u0119 niezale\u017cnej polityki i chce, by inni [j\u0105 na\u015bladowali]. Inicjatywy podj\u0119te przez kr\u00f3la Abdallaha Bin Abd Al-Aziza podwoi\u0142y znaczenie kr\u00f3lestwa\u2026 i spowodowa\u0142y zmian\u0119 w rzeczywisto\u015bci arabskiej \u2013 od Szczytu Bejruckiego, poprzez Konferencj\u0119 Londy\u0144sk\u0105 i Szczyt Nowojorski do Szczytu Kuwejckiego, gdzie [kr\u00f3l] usun\u0105\u0142 bariery [powoduj\u0105ce] konflikty, podkre\u015blaj\u0105c znaczenie zachowania jedno\u015bci szereg\u00f3w arabskich\u2026<\/p>\n

O\u015bwiadczenie Khaleda Maszala [w Rijadzie 4 stycznia, dotycz\u0105ce najwy\u017cszego znaczenia arabskiego zaanga\u017cowania w proces pojednania Palesty\u0144czyk\u00f3w oraz saudyjskiego bezpiecze\u0144stwa i niepodleg\u0142o\u015bci] s\u0105 znacz\u0105cym dowodem pocz\u0105tk\u00f3w zmiany, a przynajmniej odej\u015bcia od k\u0142\u00f3tni [kt\u00f3re dot\u0105d istnia\u0142y mi\u0119dzy frakcj\u0105 pro ira\u0144sk\u0105] a umiarkowan\u0105 wi\u0119kszo\u015bci\u0105 reprezentowan\u0105 przez Arabi\u0119 Saudyjsk\u0105.<\/p>\n

Wzmocnienie wi\u0119zi z Syri\u0105, z\u0142agodzenie rywalizacji w Libanie i zmiany postaw spo\u0142eczno\u015bci mi\u0119dzynarodowej, kt\u00f3ra [przyjmuje] obecnie \u015bwiat arabski jako partnera ekonomicznego, technologicznego i w ko\u0144cu politycznego \u2013 zosta\u0142y umo\u017cliwione dzi\u0119ki drzwiom otwartym przez kr\u00f3la Abdallaha, poprzez kt\u00f3re poprowadzi\u0142 kr\u00f3lestwo [saudyjskie]. W odr\u00f3\u017cnieniu od tego Iran i Izrael s\u0105 nadal izolowane\u201d.<\/p>\n

Khalil: Iran i Turcja s\u0105 wschodz\u0105c\u0105 si\u0142\u0105; Syria jest punktem stycznym ich wsp\u00f3lnych interes\u00f3w<\/strong><\/p>\n

Nast\u0119pnego dnia po publikacji artyku\u0142u Al-Sudeiriego, Hassan Khalil, publicysta liba\u0144skiej gazety \u201cAl-Akhbar\u201d, kt\u00f3ra jest zwi\u0105zana z Syri\u0105 i Hezbollahem, wys\u0142awia\u0142 rosn\u0105cy status Syrii, Iranu i Turcji:<\/p>\n

\u201eEgipt, kt\u00f3ry by\u0142 tak d\u0142ugo kr\u0119gos\u0142upem Arab\u00f3w, znikn\u0105\u0142 ze sceny natychmiast po podpisaniu os\u0142awionego porozumienia z Camp David. Arabia Saudyjska nadal jest ograniczona zar\u00f3wno przez struktur\u0119 swojego re\u017cimu, jak i czynniki demograficzne i geograficzne, i jako taka ma ograniczone [mo\u017cliwo\u015bci] odgrywania dominuj\u0105cej roli w rejonie. Rezerwy ropy [tego kraju] daj\u0105 mu [wy\u0142\u0105cznie] tymczasowe znaczenie, podczas gdy kryzys z Jemenem ujawni\u0142 jego kruch\u0105 sytuacj\u0119 militarn\u0105. Je\u015bli chodzi o Irak, to jego zasoby ropy, po\u0142o\u017cenie geograficzne, kapita\u0142 ludzki i [by\u0142a] si\u0142a militarna umo\u017cliwi\u0142a mu podj\u0119cie [wiod\u0105cej] roli po odej\u015bciu Egiptu [ze sceny]. Jednak plan zatwierdzony przez w\u0142adze okupacyjne po inwazji Iraku mia\u0142 [na celu] zduszenie w zarodku wszelkich mo\u017cliwo\u015bci rozwoju tego kraju. [Osi\u0105gni\u0119to to na r\u00f3\u017cne sposoby] \u2013 od zniszczenia infrastruktury i ograbienia muze\u00f3w do rozmontowania armii i zabicia naukowc\u00f3w i profesor\u00f3w\u2026<\/p>\n

Ta sytuacja zamieni\u0142a Syri\u0119 w centrum [kierowania] sprawami arabskimi i w punkt spotkania zbie\u017cnych interes\u00f3w, kt\u00f3re s\u0105 wsp\u00f3lne dla Turcji i Iranu mimo ich r\u00f3\u017cnic politycznych.<\/p>\n

Turcja, kraj 72 milion\u00f3w dusz, jest przycz\u00f3\u0142kiem mi\u0119dzy Azj\u0105 i Europ\u0105, \u015bwieckim krajem muzu\u0142ma\u0144skim i demokracj\u0105, kt\u00f3ra przez ponad 60 lat by\u0142a sojusznikiem Zachodu. Jest aktywnym cz\u0142onkiem NATO, otrzymuje czasami pomoc Mi\u0119dzynarodowego Funduszu Monetarnego i przeprowadza wsp\u00f3lne manewry wojskowe z Izraelem. Jej struktura ekonomiczna jest [kapitalistyczna], jak pa\u0144stw Zachodu, [ale] jej zwyczaje i dziedzictwo jej narodu s\u0105 bli\u017csze Wschodowi. Jej po\u0142o\u017cenie geograficzne jest pomy\u015blne, ma zwi\u0105zki polityczne [z licznymi krajami]; ma zwi\u0105zki historyczne z Armeni\u0105, Azerbejd\u017canem i krajami Kaukazu w Azji [\u015arodkowej], z Ba\u0142kanami i Grecj\u0105 w Europie\u2026 i z Irakiem oraz regionem kurdyjskim, kt\u00f3rego cz\u0119\u015b\u0107 le\u017cy w granicach Syrii.<\/p>\n

Imperium Osma\u0144skie, [kt\u00f3re trwa\u0142o] 500 lat, zako\u0144czy\u0142o jako \u201cchory cz\u0142owiek Europy\u201d. Po drugiej wojnie \u015bwiatowej [Turcja] pod rz\u0105dami genera\u0142\u00f3w sta\u0142a si\u0119 filarem poparcia] USA i Zachodu, ale doznawa\u0142a jednego rozczarowania po drugim, poniewa\u017c\u2026 nigdy nie robi\u0142a \u017cadnych post\u0119p\u00f3w w sprawach narodowych. Stwierdzi\u0142a, \u017ce s\u0142u\u017cy jako baza dla Zachodu bez czerpania jakichkolwiek korzy\u015bci. W rzeczywisto\u015bci ponosi\u0142a tylko straty, poniewa\u017c zaniedbywa\u0142a [wi\u0119zi] z Azj\u0105, a szczeg\u00f3lnie z Bliskim Wschodem.<\/p>\n

[To rozczarowanie le\u017cy u sedna] polityki Ahmeta Davutoglu, tureckiego ministra spraw zagranicznych i tw\u00f3rcy jej nowej strategii regionalnej i mi\u0119dzynarodowej. Zmiana [polityki] Turcji nie jest tylko taktyczna. Toruje drog\u0119 powrotu \u201eSu\u0142tana\u201d [tj. Turcji] do regionu, teraz, kiedy Syria \u2013 po zniszczeniu Iraku \u2013 dostarczy\u0142a jej szeroko otwartej bramy z powrotem [na Bliski Wsch\u00f3d]. [Dzi\u0119ki tej strategii] Turcja zniszczy\u0142a plan strategiczny wypichcony przez pewne kraje arabskie z pomoc\u0105 Zachodu, \u017ceby bojkotowa\u0107 Iran na bazie wyznaniowej i przesun\u0105\u0107 uwag\u0119 z konfliktu arabsko-izraelskiego na konflikt sunnicko-szyicki w regionie.<\/p>\n

Iran jest krajem 80 milion\u00f3w dusz, z trzecimi najwi\u0119kszymi rezerwami gazu i ropy na \u015bwiecie. Le\u017cy mi\u0119dzy Afganistanem, Pakistanem Azj\u0105 Wschodni\u0105, Irakiem i [regionem] kurdyjskim, kontroluje jeden ze strategicznych szlak\u00f3w [morskich] transportu ropy i sta\u0142 si\u0119 \u201enajbardziej niepokoj\u0105cym pod\u017cegaczem\u201d w oczach Zachodu. Dzi\u0119ki wspieraniu ruch\u00f3w oporu w regionie [ira\u0144ski re\u017cim] Rewolucji Islamskiej wyleczy\u0142 \u015bwiat arabski z defetystycznej mentalno\u015bci. Przywr\u00f3ci\u0142 energi\u0119 narodom arabskim i ujawni\u0142 [ha\u0144b\u0119] re\u017cim\u00f3w, kt\u00f3re przywyk\u0142y do \u017cycia w bogactwie.<\/p>\n

Zach\u00f3d, zamiast negocjowa\u0107 z Iranem, chce walczy\u0107 z nim o wp\u0142ywy [w regionie]. Jest jednak dobrze znanym faktem, \u017ce Iran nie jest sk\u0142onny do konfrontacji, wbrew temu, co ludzie my\u015bl\u0105. Zasady jego rewolucji w \u017caden spos\u00f3b nie s\u0105 sprzeczne z koncepcj\u0105 negocjacji. Iran chce [by \u015bwiat] uzna\u0142 jego znaczenie i wp\u0142ywy bez konfrontacji. Takie jest sedno [sporu mi\u0119dzy] tymi dwiema stronami o spraw\u0119 nuklearn\u0105 i [przyczyna, dla kt\u00f3rej] jest dla Iranu tak wa\u017cne twarde stanowisko wobec Zachodu i nacisk na to, by by\u0107 r\u00f3wnym partnerem w negocjacjach.<\/p>\n

Naiwno\u015bci\u0105 jest my\u015blenie, \u017ce [poniewa\u017c] Turcja jest sunnicka, a Iran szyicki [nie b\u0119d\u0105 wsp\u00f3\u0142pracowa\u0107]. Te dwa kraje maj\u0105 500 kilometr\u00f3w wsp\u00f3lnej granicy, a zakres ich handlu powi\u0119kszy\u0142 si\u0119 12 krotnie w ci\u0105gu ostatnich dziesi\u0119ciu lat, osi\u0105gaj\u0105c w 2009 r. poziom oko\u0142o 12 miliard\u00f3w dolar\u00f3w. [Turcja i Iran] stopniowo przygotowuj\u0105 fundamenty pod front azjatycki, kt\u00f3ry b\u0119dzie si\u0119ga\u0142 do granic Rosji i Chin, i kt\u00f3ry mo\u017ce zmieni\u0107 oblicze regionu. Ich wsp\u00f3lnym boiskiem jest Syria, do kt\u00f3rej Liban jest dobud\u00f3wk\u0105. W tym nowym porz\u0105dku nie ma miejsca na neutralno\u015b\u0107\u2026 Czy reszta \u015bwiata arabskiego obudzi si\u0119 i do\u0142\u0105czy do ira\u0144sko-tureckiego sojuszu, jak to robi Syria, i zatwierdzi te dwie opcje, a mianowicie op\u00f3r i negocjacje\u2026? Czy Egipt i Arabia Saudyjska [g\u0142\u00f3wne] si\u0142y narodu [arabskiego] zastosuj\u0105 si\u0119 do woli swoich narod\u00f3w i dostosuj\u0105 do zmian [i zaczn\u0105 podejmowa\u0107 inicjatywy] zamiast tylko reagowa\u0107 [na rozw\u00f3j wydarze\u0144] i nadal w\u0105tpi\u0107 w korzy\u015bci sojuszu ira\u0144sko-tureckiego?…\u201d<\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

17 stycznia 2010r. Turki Abdullah Al-Sudeiri, redaktor saudyjskiej gazety \u201cAl-Riyadh\u201d opublikowa\u0142 artyku\u0142 chwal\u0105cy kr\u00f3la saudyjskiego za jego inicjatywy w \u015bwiecie arabskim, kt\u00f3re zdaniem Al-Sudeiriego zmieni\u0142y Arabi\u0119 Saudyjsk\u0105 w kraj wiod\u0105cy w regionie i w kraj, o kt\u00f3ry najbardziej zabiegaj\u0105 zar\u00f3wno Arabowie, jak i Zach\u00f3d. Nast\u0119pnego dnia liba\u0144ska gazeta \u201eAl-Akhbar\u201d, kt\u00f3ra jest bliska Syrii i Hezbollahowi, […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[824,826,835,837],"tags":[],"class_list":["post-1015","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-specjalne-komunikaty","category-arabia-saudyjska","category-archiwum","category-kraje"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1015","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1015"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1015\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1015"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1015"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1015"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}