\n
Arabia Saudyjska prze\u017cywa od niedawna odrodzenie w dziedzinie filmu po latach braku wszelkiej aktywno\u015bci. Po raz pierwszy od 30 lat w\u0142adze pozwoli\u0142y na pokazanie w kraju saudyjskiego filmu; zorganizowano kilka festiwali filmowych; rozlegaj\u0105 si\u0119 \u017c\u0105dania budowy sal kinowych, kt\u00f3re obecnie nie istniej\u0105 w Arabii Saudyjskiej<\/A> <\/I>[1]<\/I><\/A> . <\/I> Odrodzeniu towarzyszy gor\u0105ca debata mi\u0119dzy popieraj\u0105cymi je i sprzeciwiaj\u0105cymi si\u0119 z powodu tego, \u017ce obejmuje to aktywno\u015bci zabronione przez <\/I>szariat, takie jak wsp\u00f3lne przebywanie os\u00f3b przeciwnej p\u0142ci i s\u0142uchanie muzyki. W lipcu 2009 r. grupa obywateli przedstawi\u0142a petycj\u0119 do saudyjskiego muftiego, szejka Abd Al-Aziza Al-Sheikha, \u017c\u0105daj\u0105c\u0105 zakazu budowy kin w Arabii Saudyjskiej. W odpowiedzi zast\u0119pca kr\u00f3la Abdallaha, minister spraw wewn\u0119trznych ksi\u0105\u017c\u0119 Naif bin Abd Al-Aziz, oficjalnie zakaza\u0142 ich budowy<\/A> [2]<\/A> . Zakaz spowodowa\u0142 odwo\u0142anie dorocznego festiwalu filmowego w Jeddah, kt\u00f3ry organizowano w tym mie\u015bcie od 2006 r. i kt\u00f3ry mia\u0142 si\u0119 odby\u0107 18 lipca 2009 r.<\/A> [3]<\/A> . Jego organizatorzy wyja\u015bnili, \u017ce zakaz ksi\u0119cia Naifa dotyczy\u0142 wszelkiego wy\u015bwietlania film\u00f3w wsz\u0119dzie w kraju<\/A> [4]<\/A> . Mimo zakazu jednak festiwal odby\u0142 si\u0119 p\u00f3\u017aniej, w lutym 2009 r. i obejmowa\u0142 28 film\u00f3w z 14 kraj\u00f3w w Azji, mi\u0119dzy nimi z samej Arabii Saudyjskiej.<\/I> Ten raport jest przegl\u0105dem niedawnego rozwoju sytuacji w dziedzinie kinematografii w Arabii Saudyjskiej oraz stanowisk jej zwolennik\u00f3w i oponent\u00f3w. <\/I> 1980 \u2013Arabia Saudyjska zamyka improwizowane sale kinowe <\/B> W 1980 w Arabia Saudyjska mia\u0142a pewne improwizowane sale kinowe \u2013 wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich w miastach Jeddah i Mekka \u2013 kt\u00f3re pokazywa\u0142y filmy egipskie, indyjskie i tureckie, i kt\u00f3re dzia\u0142a\u0142y bez autoryzacji rz\u0105dowej<\/A> [5]<\/A> . Jednak w reakcji na ostre sprzeciwy religijnych konserwatyst\u00f3w w\u0142adze saudyjskie zamkn\u0119\u0142y je. Kr\u0119gi krytyczne wobec re\u017cimu saudyjskiego interpretowa\u0142y to posuniecie jako pr\u00f3b\u0119 przypochlebienia si\u0119 religijnemu establishmentowi w kraju<\/A> [6]<\/A> . Na sesji Rady Szura 3 lutego 2008 r. \u00f3wczesny minister informacji i kultury Iyyad Madani przedstawi\u0142 pro\u015bb\u0119 o otwarcie sali kinowej w Arabii Saudyjskiej, kt\u00f3ra zosta\u0142a za\u0142atwiona odmownie z powodu silnego sprzeciwu, g\u0142\u00f3wnie ze strony szejka Abdallaha bin Muniego, doradcy kr\u00f3la i cz\u0142onka Rady Starszych Duchownych, najwy\u017cszej w\u0142adzy religijnej kraju. Bin Muni stwierdzi\u0142, \u017ce pro\u015bba Madaniego jest niezgodna ze statusem Arabii Saudyjskiej w \u015bwiecie muzu\u0142ma\u0144skim i posun\u0105\u0142 si\u0119 do oskar\u017cenia Madaniego o pr\u00f3b\u0119 narzucenia kultury Zachodu na kraj, wzywaj\u0105c go do wycofania swojej pro\u015bby<\/A> [7]<\/A> . Nale\u017cy zauwa\u017cy\u0107, \u017ce w niedawnym sonda\u017cu 90% Saudyjczyk\u00f3w zgodzi\u0142o si\u0119 na otwarcie sal kinowych w saudyjskich miastach, je\u015bli b\u0119d\u0105 pokazywa\u0142y \u201crealistyczne\u201d filmy, kt\u00f3rych tre\u015b\u0107 nie jest sprzeczna z warto\u015bciami i zwyczajami islamu<\/A> [8]<\/A> . Odrodzenie kinematografii w Arabii Saudyjskiej <\/B> W ci\u0105gu ostatnich trzech lat zasz\u0142o w Arabii Saudyjskiej wiele wydarze\u0144, kt\u00f3re wskazuj\u0105 na odrodzenie w dziedzinie kinematografii: 1. Po raz pierwszy od 30 lat \u2013 film otrzymuje oficjalne poparcie <\/B> 6 czerwca 2009 r. po 30 latach, podczas kt\u00f3rych \u017caden film saudyjski nie by\u0142 wy\u015bwietlany w kraju, saudyjscy tw\u00f3rcy filmowi i m\u0142odzie\u017c rozpocz\u0119li kampani\u0119 reklamow\u0105 nakr\u0119conego przez Saudyjczyk\u00f3w filmu Menahi<\/I>, wzywaj\u0105c publiczno\u015b\u0107 do przyj\u015bcia na premier\u0119 filmu i do popierania otwarcia sal kinowych w Arabii Saudyjskiej<\/A> [9]<\/A> . Film \u2013 komedia o m\u0142odym Beduinie saudyjskim, kt\u00f3ry przeprowadza si\u0119 do miasta \u2013 zosta\u0142 wyprodukowany przez Rotana Studios, w\u0142asno\u015b\u0107 saudyjskiego ksi\u0119cia Walida bin Tallala, kt\u00f3ry jest siostrze\u0144cem kr\u00f3la i znanym przedsi\u0119biorc\u0105. W\u0142adze pozwoli\u0142y na ogl\u0105danie filmu przez m\u0119\u017cczyzn oraz ch\u0142opc\u00f3w i dziewczynki do 10 roku \u017cycia, ale nie przez kobiety, \u017ceby zapobiec mieszaniu si\u0119 os\u00f3b przeciwnej p\u0142ci na sali kinowej<\/A> [10]<\/A> . Film zyska\u0142 szerok\u0105 popularno\u015b\u0107 i by\u0142 pokazywany w Rijadzie, Jeddah i Taif. Niekt\u00f3rzy widzieli w tym krok akcji kr\u00f3la Abdallaha wspierania otwarto\u015bci w Arabii Saudyjskiej, w\u0142\u0105cznie ze scen\u0105 kulturaln\u0105<\/A> [11]<\/A> . 2. Festiwale filmowe w Arabii Saudyjskiej <\/B> Festiwal filmowy w Arabii Saudyjskiej odby\u0142 si\u0119 w lipcu 2009 r. w Jeddah i nosi\u0142 nazw\u0119 \u201eJeddah Festiwal Pokaz\u00f3w Wizualnych\u201d. Pokazano na nim tylko 16 film\u00f3w, z czego osiem z Arabii Saudyjskiej<\/A> [12]<\/A> . Festiwale, finansowane przez Rotama company, odby\u0142y si\u0119 tak\u017ce w latach 2007 i 2008, pokazuj\u0105c zar\u00f3wno miejscowe, jak i zagraniczne filmy<\/A> [13]<\/A> . W maju 2008 r. Saudyjskie Towarzystwo Kultury i Sztuki zorganizowa\u0142o pi\u0119ciodniowy konkurs film\u00f3w saudyjskich, kt\u00f3ry uwa\u017cano za pierwszy sponsorowany przez rz\u0105d festiwal w kraju. Uczestniczy\u0142y w nim saudyjskie scenarzystki i re\u017cyserki, kt\u00f3re zdoby\u0142y nagrody<\/A> [14]<\/A> . Minister informacji i kultury Iyyad Madani og\u0142osi\u0142, \u017ce konkurs by\u0142 sukcesem i podkre\u015bli\u0142 jego znaczenie, szczeg\u00f3lnie w \u015bwietle opozycji konserwatyst\u00f3w wobec kina. Doda\u0142, \u017ce jego ministerstwo b\u0119dzie popiera\u0107 kinematografi\u0119 w Arabii Saudyjskiej i podkre\u015bli\u0142 znaczenie kszta\u0142cenia filmowc\u00f3w<\/A> [15]<\/A> . W kwietniu-maju 2009 r. sponsorowany przez UE festiwal film\u00f3w europejskich mia\u0142 miejsce w Rijadzie. Obejmowa\u0142 12 film\u00f3w i by\u0142 pomy\u015blany jako preludium do festiwalu w Jeddah w 2009 r., kt\u00f3ry zosta\u0142 odwo\u0142any z powodu zakazu otwierania sal kinowych<\/A> [16]<\/A> . Ten festiwal odby\u0142 si\u0119 ostatecznie w lutym 2010 r., mimo zakazu, z 30 filmami z 14 kraj\u00f3w azjatyckich w\u0142\u0105cznie z Arabi\u0105 Saudyjsk\u0105 (kt\u00f3ra pokaza\u0142a pi\u0119\u0107 film\u00f3w). Pozosta\u0142e kraje to Indie, Japonia, Malezja, Sri Lanka, Indonezja, Filipiny, Bangladesz, Pakistan, Chiny, Tajlandia, Singapur, Korea i Borneo.<\/A> [17]<\/A> Przeciwnicy kinematografii w Arabii Saudyjskiej: chodzenie do kina jest sprzeczne z szariatem<\/I><\/B> Odrodzenie kinematografii w Arabii Saudyjskiej, a szczeg\u00f3lnie pokazy filmu Menahi<\/I>, wywo\u0142a\u0142o protesty duchownych tego kraju, kt\u00f3rzy wydali fatwy<\/I> przeciwko ogl\u0105daniu film\u00f3w na podstawie tego, \u017ce prowadzi to do zakazanych dzia\u0142a\u0144, takich jak wsp\u00f3lne przebywanie m\u0119\u017cczyzn i kobiet oraz s\u0142uchanie muzyki. Niekt\u00f3rzy wr\u0119cz twierdzili, \u017ce trz\u0119sienia ziemi w maju 2009 r. w zachodniej Arabii Saudyjskiej zosta\u0142y wywo\u0142ane pokazywaniem Menahi<\/I><\/A> [18]<\/A> . W fatwie<\/I> og\u0142oszonej w www.islamlight.net<\/A>, saudyjski duchowny szejk dr Yousuf Al-Ahmad wezwa\u0142 w\u0142adze saudyjskie do zakazania kina, poniewa\u017c jest to \u201ewysi\u0142ek hipokryt\u00f3w, by wprowadzi\u0107 zachodnie warto\u015bci, zepsucie spo\u0142ecze\u0144stwa i zdystansowanie si\u0119 od praw Allaha\u201d. Al-Ahmad wezwa\u0142 tak\u017ce do wniesienia oskar\u017cenia przeciwko ksi\u0119ciu Tallalowi i przeciwko w\u0142a\u015bcicielom saudyjskiego kana\u0142u telewizyjnego MBC, poniewa\u017c s\u0105 oni r\u00f3wnie niebezpieczni jak dilerzy narkotyk\u00f3w<\/A> [19]<\/A> . \u00d3wczesny szef policji religijnej, Ibrahim Al-Ghaith, tak\u017ce sprzeciwia\u0142 si\u0119 Menahi<\/I> i wezwaniom do otwarcia sal kinowych w Arabii Saudyjskiej, twierdz\u0105c, \u017ce kina s\u0105 \u201ezgubne i prowadz\u0105ce do zepsucia\u201d. Narzeka\u0142, \u017ce Menahi<\/I> zosta\u0142 pokazany bez konsultacji z policj\u0105 religijn\u0105<\/A> [20]<\/A> . Wcze\u015bniej, przy innej okazji, zaprzeczy\u0142 jakoby by\u0142 przeciwny kinom, m\u00f3wi\u0105c, \u017ce kino mo\u017ce mie\u0107 pozytywne strony, je\u015bli s\u0142u\u017cy woli Allaha. Podkre\u015bla\u0142 jednak, \u017ce jest przeciwny u\u017cywaniu kina do psucia spo\u0142ecze\u0144stwa<\/A> [21]<\/A> . Obywatele przeciwni pokazywaniu film\u00f3w pr\u00f3bowali przerwa\u0107 pokaz Menahi<\/I> w Centrum Kultury Kr\u00f3la Fahda w Rijadzie, kt\u00f3ry ogl\u0105da\u0142o 300 os\u00f3b. Wed\u0142ug informacji 40 m\u0142odych m\u0119\u017cczyzn pr\u00f3bowa\u0142o w\u0142ama\u0107 si\u0119 do lokalu i nie dopu\u015bci\u0107, by ludzie ogl\u0105dali ten film, ale zatrzymali ich stra\u017cnicy<\/A> [22]<\/A> . Zastrze\u017cenia wyrazili tak\u017ce mieszka\u0144cy Jeddah, kt\u00f3rzy przekazali petycj\u0119 kr\u00f3lowi Abdallahowi i ministrowi spraw wewn\u0119trznych ksi\u0119ciu Naifowi, \u017c\u0105daj\u0105c zatrzymania pokaz\u00f3w tego filmu<\/A> [23]<\/A> . Podobne zastrze\u017cenia wyrazili mieszka\u0144cy miasta Abha, gdzie Komitet Rozwoju Turystyki zamkn\u0105\u0142 pokazy po trzech tylko przedstawieniach <\/A> [24]<\/A> . Saudyjski publicysta chwali kino<\/B> Konflikt wok\u00f3\u0142 Menahi<\/I> wywo\u0142a\u0142 liczne reakcje saudyjskich publicyst\u00f3w, kt\u00f3rzy popieraj\u0105 pokazywanie film\u00f3w i pot\u0119piaj\u0105 konserwatywn\u0105 opozycj\u0119. 1. Kino mo\u017ce przynie\u015b\u0107 korzy\u015bci spo\u0142ecze\u0144stwu saudyjskiemu <\/B> Liberalna poetka i publicystka Halima Muzaffar napisa\u0142a w gazecie saudyjskiej \u201cAl-Watan\u201d: \u201cFilm jest jedn\u0105 z najwa\u017cniejszych i najbardziej dojrza\u0142ych form wsp\u00f3\u0142czesnej kultury i sztuki\u2026 kinematografia jest moraln\u0105 [dziedzin\u0105] ludzkiej tw\u00f3rczo\u015bci i Saudyjczycy maj\u0105 prawo bra\u0107 w niej udzia\u0142, ogl\u0105da\u0107 [filmy] i odnosi\u0107 z nich korzy\u015bci. [Otwarcie sal kinowych w Arabii Saudyjskiej] stworzy du\u017c\u0105 liczb\u0119 miejsc pracy dla naszej m\u0142odzie\u017cy. [Filmy] wzmocni\u0105 tak\u017ce wi\u0119zy i warto\u015bci rodzinne, kiedy rodziny b\u0119d\u0105 razem chodzi\u0107 je ogl\u0105da\u0107. [Pomy\u015blmy] jak skorzystamy jako spo\u0142ecze\u0144stwo, je\u015bli dostarczymy naszej m\u0142odzie\u017cy miejsca [rekreacji] pod nadzorem, trzymaj\u0105c ich w ten spos\u00f3b z daleka od w\u0105tpliwych miejsc\u2026 [Pomy\u015blmy] jak skorzystamy, kiedy nasze c\u00f3rki b\u0119d\u0105 mia\u0142y miejsce do sp\u0119dzania czasu zamiast stercze\u0107 w centrach handlowych\u2026 Nie wiem jak d\u0142ugo b\u0119dziemy sprzeciwia\u0107 si\u0119 kinom i pozostawa\u0107 w tyle w naszym [rozwoju] kulturalnym. Ci, kt\u00f3rzy sprzeciwiaj\u0105 si\u0119 [kinom], poniewa\u017c uwa\u017caj\u0105 je za z\u0142e, musz\u0105 zrozumie\u0107, \u017ce kino nie jest przera\u017caj\u0105cym demonem\u2026\u201d<\/A> [25]<\/A> 2. Nie mo\u017ce istnie\u0107 przemys\u0142 filmowy bez sal kinowych <\/B> Publicysta Raja Al-Mutairi napisa\u0142 w gazecie \u201cAl-Riyadh\u201d: \u201cTo co si\u0119 obecnie dzieje [w Arabii Saudyjskiej] jest ca\u0142kowitym za\u0142amaniem si\u0119 przestarza\u0142ych i b\u0142\u0119dnych przekona\u0144, kt\u00f3re zapu\u015bci\u0142y korzenie przez 30 lat tak bardzo, \u017ce uwa\u017camy je za poprawne i niezbite. Jednak Menahi<\/I> \u2013 jako zdarzenie, nie jako film \u2013 skutecznie je unicestwi\u0142 i z\u0142ama\u0142 barier\u0119 emocjonaln\u0105, kt\u00f3ra [nie pozwala\u0142a saudyjskiemu] obywatelowi na [\u017c\u0105danie] swojego prawa do rozrywki. Dzisiaj nikt nie odwa\u017ca si\u0119 d\u0142u\u017cej sprzeciwia\u0107 salom kinowym z motywacj\u0105, \u017ce siej\u0105 zepsucie ani \u017cadn\u0105 inn\u0105, kt\u00f3ra by\u0142aby przekonuj\u0105ca. Mamy publiczne pokazy filmowe i \u015bwiat nie obr\u00f3ci\u0142 si\u0119 do g\u00f3ry nogami ani nie sprawdzi\u0142y si\u0119 \u017cadne inne obawy. Co wi\u0119c ma nadal do powiedzenia [sprzeciwiaj\u0105ca si\u0119] mniejszo\u015b\u0107? Menahi<\/I>stworzy\u0142 histori\u0119 toruj\u0105c drog\u0119 powrotu sal kinowych, kt\u00f3re przez d\u0142ugi czas by\u0142y zamkni\u0119te. Sale kinowe s\u0105 niezb\u0119dne dla rozwoju prawdziwego przemys\u0142u filmowego, poniewa\u017c s\u0105 jedynym sposobem [by filmy si\u0119 op\u0142aca\u0142y], co zach\u0119ci przedsi\u0119biorc\u00f3w do ryzykowania [inwestycji] w produkcj\u0119 film\u00f3w saudyjskich. Ponadto [sale kinowe] tworz\u0105 podstawy prawdziwej kultury filmowej, kt\u00f3ra kszta\u0142ci filmowc\u00f3w, w\u0142\u0105cznie z re\u017cyserami, scenarzystami i aktorami. Bez sal kinowych wszystkie nasze mowy o saudyjskiej kinematografii i sztuce b\u0119d\u0105 tylko pustym gadaniem\u2026\u201d<\/A> [26]<\/A> Publicysta Abdallah Al-Qabi napisa\u0142: \u201cOtwarcie sal kinowych jest wa\u017cne dlatego, \u017ce zako\u0144czy wybuchy ekstremizmu, wpoi wzajemn\u0105 otwarto\u015b\u0107, da dost\u0119p [publiczno\u015bci] do sztuki i stworzy mo\u017cliwo\u015bci inwestycji i pracy dla bezrobotnej m\u0142odzie\u017cy\u2026 Mamy nadzieje, \u017ce zobaczymy setki saudyjskich film\u00f3w \u2013 dramat\u00f3w, film\u00f3w dokumentalnych lub rysunkowych \u2013 i dlaczego nie? Saudyjscy producenci zdobyli nagrody na niedawnych festiwalach arabskich\u2026 Otw\u00f3rzcie okna i pozw\u00f3lcie nam kszta\u0142ci\u0107 saudyjsk\u0105 odr\u0119bno\u015b\u0107, Nasza m\u0142odzie\u017c jest tw\u00f3rcza i nie wszystkie filmy pobudzaj\u0105 [cielesne] instynkty \u2013 Menahi<\/I> jest dobrym tego przyk\u0142adem. Czy [ksi\u0105\u017c\u0119] Walid bin Tallal spe\u0142ni nasze marzenie, kontynuuj\u0105c [swoje przedsi\u0119wzi\u0119cie]? Mamy nadziej\u0119, \u017ce to zrobi\u201d<\/A> [27]<\/A> . 3. Stanie na drodze kinematografii jest przest\u0119pstwem <\/B> R\u00f3wnie\u017c inni publicy\u015bci pot\u0119pili ataki na Manehi<\/I> i \u017c\u0105dali ukarania tych, kt\u00f3rzy przerywali pokazy. Publicysta saudyjski Abdallah bin Bakhit napisa\u0142 w \u201eAl-Riyadh\u201d: \u201eJest zaskakuj\u0105ce, \u017ce rozs\u0105dni ludzie w tym kraju czyhaj\u0105 na ka\u017cde zdarzenie zwi\u0105zane ze sztuk\u0105 lub kultur\u0105, \u017ceby mu si\u0119 sprzeciwi\u0107 lub je pot\u0119pi\u0107. R\u00f3wnocze\u015bnie \u017caden z nich nie zg\u0142asza zastrze\u017ce\u0144 do niskiego statusu kobiet ani nie przemawia przeciwko fatwom<\/I>, [kt\u00f3re zmuszaj\u0105 pary do rozwodu z powodu] niezgodnego statusu rodziny<\/A> [28]<\/A> . Widzimy [tych ekstremist\u00f3w] tylko na [dorocznych mi\u0119dzynarodowych] targach ksi\u0105\u017cki w Rijadzie, gdzie chodz\u0105 wok\u00f3\u0142 pot\u0119piaj\u0105c je. W klubach kultury siadaj\u0105 w pierwszych rz\u0119dach [tylko] po to, \u017ceby \u015bledzi\u0107 i cenzurowa\u0107. Je\u015bli przypatrzymy im si\u0119 z bliska, odkryjemy, \u017ce zajmuj\u0105 si\u0119 trywialnymi sprawami i ignoruj\u0105 wa\u017cne\u2026\u201d<\/A> [29]<\/A> Saudyjski publicysta Khaled Al-Ghanami napisa\u0142 w podobnym duchu w \u201cAl-Watan\u201d: \u201eKiedy zachowanie [ekstremist\u00f3w] wykracza poza kazania i przyjmuje form\u0119 pr\u00f3b si\u0142owego przeszkodzenia ludziom [ogl\u0105dania film\u00f3w], stanowi przest\u0119pstwo, kt\u00f3re powinno by\u0107 karane przez [system] prawny\u2026 Duchowni, kt\u00f3rych ci m\u0142odzi ludzie s\u0142uchaj\u0105, musz\u0105 zaj\u0105\u0107 jasne i jednoznaczne stanowisko, kt\u00f3re przeka\u017ce im zdanie spo\u0142ecze\u0144stwa: Amerykanie postawili stop\u0119 na ksi\u0119\u017cycu 40 lat temu, a my nadal nie mo\u017cemy bez strachu ogl\u0105da\u0107 Menahi<\/I>\u201d<\/A> [30]<\/A> . *Y. Admon jest pracownikiem naukowym w MEMRI. <\/I> <\/A> [1]<\/A> www.islamonline.net<\/A>, 18 lipca 2009. Odrodzenie kinematografii w Arabii Saudyjskiej jest cz\u0119\u015bci\u0105 odrodzenia kulturalnego, do kt\u00f3rego zach\u0119ca kr\u00f3l Abdallah. W ci\u0105gu ostatnich kilku lat organizowano festiwale kultury; w marcu 2009 r. Arabia Saudyjska obchodzi\u0142a po raz pierwszy Mi\u0119dzynarodowy Dzie\u0144 Teatru; organizowano wieczory poetyckie z poetk\u0105 i publicystk\u0105 Halim\u0105 Muzaffar, mimo sprzeciwu ekstremist\u00f3w muzu\u0142ma\u0144skich (Patrz MEMRI Seria Specjalnych Komunikat\u00f3w – Nr 2569 – 30 wrze\u015bnia 2009<\/I> <\/A> [2]<\/A> www.islammemo.cc<\/A>, 13 lipca 2009. <\/A> [3]<\/A> \u201cAl-Wiam\u201d (Arabia Saudyjska), 13 lipca 2009. <\/A> [4]<\/A> www.islamonline.net<\/A>, 18 lipca 2009. <\/A> [5]<\/A> Wed\u0142ug innego \u017ar\u00f3d\u0142a takie sale kinowe dzia\u0142aj\u0105 w kraju od lat 60. www.islamonline.net<\/A>, 15 kwietnia 2008. <\/A> [6]<\/A> www.islamonline.net<\/A>, 28 maja 2008. <\/A> [7]<\/A> www.islamonline.net<\/A>, 28 maja 2008. <\/A> [8]<\/A> www.alarabiya.net<\/A>, 8 lutego 2009. <\/A> [9]<\/A> \u201cAl-Quds Al-Arabi\u201d (Londyn), 7 czerwca 2009. <\/A> [10]<\/A> Menahi<\/I> by\u0142 najpierw pokazany nieoficjalnie i bez tytu\u0142u w grudniu 2008 r. w Jeddah podczas \u015bwi\u0119ta Id Al-Adha. \u201eAl-Watan\u201d (Arabia Saudyjska), 20 grudnia 2008. <\/A> [11]<\/A> \u201cAl-Wiam\u201d (Arabia Saudyjska), 13 lipca 2009; http:\/\/news.bbc.co.uk<\/A>, 7 czerwca 2009. <\/A> [12]<\/A> \u201cAl-Riyadh\u201d (Arabia Saudyjska), 15 lipca 2006. <\/A> [13]<\/A> \u201cAl-Madina\u201d (Arabia Saudyjska), 19 czerwca 2009. <\/A> [14]<\/A> \u201cAl-Sharq Al-Awsat\u201d (Londyn), 26 maja 2008. <\/A> [15]<\/A> \u201cAl-Riyadh\u201d (Arabia Saudyjska), 22 maja 2008. <\/A> [16]<\/A> www.elaph.com<\/A>, 25 kwietnia 2009. <\/A> [17]<\/A> Al-Watan\u201d (Arabia Saudyjska), 15 lutego 2010. Nale\u017cy zauwa\u017cy\u0107, \u017ce odrodzenie kinematografii w Arabii Saudyjskiej wyra\u017ca si\u0119 r\u00f3wnie\u017c w nowym zwyczaju: w celu przyci\u0105gni\u0119cia klient\u00f3w niekt\u00f3re centra handlowe w Jeddah zainstalowa\u0142y du\u017ce ekrany, na kt\u00f3rych pokazuj\u0105 filmy rysunkowe dla dzieci, filmy dokumentalne i mecze futbolowe. Centra te pilnuj\u0105, by pokazywana tre\u015b\u0107 nie razi\u0142a konserwatywnych widz\u00f3w. \u201cOkaz\u201d (Arabia Saudyjska), 4 czerwca 2009. <\/A> [18]<\/A> www.elaph.com<\/A>, 10 czerwca 2009; http:\/\/news.bbc.co.uk<\/A>, 7 czerwca 2009; www.islamonline.net<\/A>, 28 maja 2008. <\/A> [19]<\/A> www.islamlight.net<\/A>, 28 lutego 2009. <\/A> [20]<\/A> \u201cAl-Watan\u201d (Arabia Saudyjska), 20 grudnia 2008; www.alarabiya.net<\/A>, 20 grudnia 2008. <\/A> [21]<\/A> \u201cAl-Watan\u201d (Arabia Saudyjska), 19 grudnia 2008; \u201eOkaz\u201d (Arabia Saudyjska), 21 grudnia 2008. <\/A> [22]<\/A> \u201cAl-Riyadh\u201d (Arabia Saudyjska), 12 czerwca 2009. <\/A> [23]<\/A> www.islamlight.net<\/A>, 5 kwietnia 2009. <\/A> [24]<\/A> \u201cAl-Jazirah\u201d (Arabia Saudyjska), 3 lipca 2009. <\/A> [25]<\/A> \u201cAl-Watan\u201d (Arabia Saudyjska), 3 lipca 2009. <\/A> [26]<\/A> \u201cAl-Riyadh\u201d (Arabia Saudyjska), 7 czerwca 2009. <\/A> [27]<\/A> \u201cAl-Watan\u201d (Arabia Saudyjska), 10 czerwca 2009. <\/A> [28]<\/A> Jest to odniesienie do fatw<\/I> nakazuj\u0105cych rozw\u00f3d kobiety, kt\u00f3rej status jest wy\u017cszy ni\u017c jej m\u0119\u017ca. Patrz MEMRI Inquiry and Analysis No. 349, „Public Debate in Saudi Arabia over Forcing Divorce When Status of Wife’s Family Is Superior to That of Husband’s Family,” April 27, 2007, http:\/\/www.memri.org\/bin\/articles.cgi?Page=countries&Area=saudiarabia&ID=IA34907<\/A> . <\/A> [29]<\/A> \u201cAl-Riyadh\u201d (Arabia Saudyjska), 10 czerwca 2009. <\/A> [30]<\/A> \u201cAl-Watan\u201d (Arabia Saudyjska), 11 czerwca 2009. Arabia Saudyjska prze\u017cywa od niedawna odrodzenie w dziedzinie filmu po latach braku wszelkiej aktywno\u015bci. Po raz pierwszy od 30 lat w\u0142adze pozwoli\u0142y na pokazanie w kraju saudyjskiego filmu; zorganizowano kilka festiwali filmowych; rozlegaj\u0105 si\u0119 \u017c\u0105dania budowy sal kinowych, kt\u00f3re obecnie nie istniej\u0105 w Arabii Saudyjskiej [1] . Odrodzeniu towarzyszy gor\u0105ca debata mi\u0119dzy popieraj\u0105cymi je i […]<\/p>\n","protected":false},"author":38,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[826,833,835,837],"tags":[],"class_list":["post-1004","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-arabia-saudyjska","category-badania-i-analizy","category-archiwum","category-kraje"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1004","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/users\/38"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1004"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1004\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1004"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1004"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1004"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\nEkstremi\u015bci w Arabii Saudyjskiej podpalili klub kultury, \u017ceby nie dopu\u015bci\u0107 do wyst\u0105pienia poetki<\/B><\/A> . Odrodzeniu towarzyszy\u0142 wzrost zainteresowania publicznego sprawami kultury. R\u00f3wnocze\u015bnie jednak ekstremi\u015bci wzmocnili swoj\u0105 opozycj\u0119 wobec dzia\u0142alno\u015bci kulturalnej.
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"