{"id":10000,"date":"2017-11-23T18:35:47","date_gmt":"2017-11-23T17:35:47","guid":{"rendered":"http:\/\/www2.memri.org\/polish\/?p=10000"},"modified":"2017-11-23T18:39:13","modified_gmt":"2017-11-23T17:39:13","slug":"niemozliwa-umowa-stulecia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/niemozliwa-umowa-stulecia\/10000","title":{"rendered":"Niemo\u017cliwa umowa stulecia"},"content":{"rendered":"

Czy mo\u017cna doprowadzi\u0107 do \u201cumowy stulecia\u201d mi\u0119dzy Izraelem a OWP? Niekt\u00f3rzy s\u0105dz\u0105, \u017ce jest to w zasi\u0119gu r\u0119ki. Shaul Arieli<\/a>[1]<\/a>, kt\u00f3ry bra\u0142 udzia\u0142 w poprzednich rundach negocjacji pokojowych mi\u0119dzy Izraelem a OWP, zaproponowa\u0142 niedawno recept\u0119: \u201ckompromis, kt\u00f3ry odpowiada podstawowym interesom stron w oparciu o parametry, jakie kierowa\u0142y negocjacjami w Annapolis w 2008 r.” Tak wi\u0119c, mimo wszystkich wskaz\u00f3wek, jakie daje rzeczywisto\u015b\u0107, za\u0142o\u017cenie, \u017ce ten wyj\u0105tkowy konflikt mo\u017cna zako\u0144czy\u0107 formalnym porozumieniem pokojowym mi\u0119dzy Izraelem a OWP, nadal biega po naszym podw\u00f3rku jak kura bez g\u0142owy \u2013 my\u015bl znikn\u0119\u0142a; dzia\u0142aj\u0105 tylko refleksy.<\/p>\n

Pami\u0119tajmy jednak, \u017ce wtedy \u2013 w 2008 r. \u2013 kierownictwo OWP trzy razy odrzuci\u0142o te \u201cparametry\u201d: w po\u0142owie wrze\u015bnia Abbas nie odpowiedzia\u0142 na szczodr\u0105 propozycj\u0119 \u00f3wczesnego premiera, Olmerta; w listopadzie Abbas odrzuci\u0142 pro\u015bb\u0119 by\u0142ej sekretarz stanu, Condoleezzy Rice, by poinformowa\u0142 j\u0105 o zaakceptowaniu propozycji Olmerta; a w grudniu, kiedy prezydent George Bush b\u0142aga\u0142 Abbasa, by powiedzia\u0142 mu w zaciszu Gabinetu Owalnego, \u017ce zaakceptowa\u0142 j\u0105, Abbas znowu odm\u00f3wi\u0142. W swoich pami\u0119tnikach (No Higher Honor<\/em>, 2011) Rice napisa\u0142a: „Palesty\u0144czycy byli nieugi\u0119ci i idea umar\u0142a”.<\/p>\n

W zesz\u0142ym roku, trzymaj\u0105c si\u0119 nies\u0142awnej Karty OWP, przewodnicz\u0105cy OWP, Abbas, powiedzia\u0142 na Zgromadzeniu Og\u00f3lnym ONZ (21 wrze\u015bnia 2016): „Os\u0142awiona Deklaracja Balfoura, w kt\u00f3rej Wielka Brytania, bez \u017cadnego prawa, upowa\u017cnienia ani zgody od nikogo, da\u0142a ziemi\u0119 Palestyny innym ludziom. To utorowa\u0142o drog\u0119 do Nakby narodu palesty\u0144skiego i ich wyw\u0142aszczenia i wysiedlenia z ich ziemi”<\/a>[2]<\/a>.<\/p>\n

Polityczne znaczenie tej wypowiedzi jest jasne: Palestyna zosta\u0142a zrabowana jej jedynym prawomocnym w\u0142a\u015bcicielom, palesty\u0144skim Arabom. Innymi s\u0142owy, OWP trzyma si\u0119 swojego fundamentalnego twierdzenia ideologicznego, \u017ce palesty\u0144scy Arabowie maj\u0105 wy\u0142\u0105czne prawo do suwerenno\u015bci w ca\u0142ej Palestynie. Polityczne uznanie Izraela, takie jak Umowy z Oslo lub tak\u017ce deklarowana akceptacja jego \u201eprawa do istnienia\u201d (ale nie jako pa\u0144stwo narodowe narodu \u017cydowskiego, jak kategorycznie potwierdzi\u0142 Si\u00f3dmy Kongres Fatahu w 2016 r.) nie jest sprzeczne z t\u0105 ideologi\u0105, jak d\u0142ugo to twierdzenie utrzymuje si\u0119 przy \u017cyciu. Dlatego OWP nie jest w stanie \u2013 i istotnie odm\u00f3wi\u0142a \u2013 podpisa\u0107 porozumienie pokojowe z Izraelem, kt\u00f3re zawiera niezb\u0119dn\u0105 deklaracj\u0119 o \u201ezako\u0144czeniu roszcze\u0144\u201d, jak d\u0142ugo suwerenna jednostka \u017cydowska istnieje w Palestynie.<\/p>\n

To stanowisko jest dyplomatycznie niewygodne, a wi\u0119c OWP maskuje je przez podkre\u015blanie innej kwestii \u2013 kwestii uchod\u017ac\u00f3w palesty\u0144skich. Kilku izraelskich polityk\u00f3w i uczonych zabawia si\u0119 spekulacjami o tym, ilu uchod\u017ac\u00f3w trzeba b\u0119dzie przyj\u0105\u0107 do pa\u0144stwa Izrael jako cz\u0119\u015b\u0107 porozumienia pokojowego, \u017ceby zadowoli\u0107 OWP i pozwoli\u0107 mu na o\u015bwiadczenie o \u201eko\u0144cu wszystkich roszcze\u0144\u201d. W 2008 r. premier Ehud Olmert zaproponowa\u0142 liczb\u0119 kilku tysi\u0119cy uchod\u017ac\u00f3w, ale OWP to odrzuci\u0142o. Dr Shaul Arieli<\/a>[3]<\/a> twierdzi\u0142, \u017ce istnieje \u201coficjalne stanowisko palesty\u0144skie, wed\u0142ug kt\u00f3rego liczba palesty\u0144skich uchod\u017ac\u00f3w, kt\u00f3rzy wr\u00f3ciliby do Izraela \u2013 za zgod\u0105 Izraela \u2013 wynosi\u0142aby mi\u0119dzy 50 a 100 tysi\u0119cy\u201d. Profesor Moshe Ma’oz <\/a>twierdzi\u0142[4]<\/a>, \u017ce w 2008 r. 'Abbas poda\u0142 Olmertowi liczb\u0119 150 tysi\u0119cy; izraelski aktywista pokojowy, Uri Avneri m\u00f3wi\u0142<\/a>[5]<\/a>, \u017ce magiczn\u0105 liczb\u0105, kt\u00f3ra zadowoli\u0142aby OWP, jest 250 tysi\u0119cy uchod\u017ac\u00f3w.<\/p>\n

Ten sp\u00f3r o liczby jest ja\u0142owy, poniewa\u017c nie daje si\u0119 spe\u0142ni\u0107 jednego zasadniczego warunku wst\u0119pnego. Arieli twierdzi\u0142 w swoim artykule, \u017ce \u201eistnieje potrzeba wsp\u00f3lnej [Izrael-OWP] formu\u0142y w kwestii narracji o sprawie uchod\u017ac\u00f3w\u201d. Ta potrzeba nigdy nie zosta\u0142a zaspokojona. Mimo wszystkich wysi\u0142k\u00f3w, nie znaleziono nieuchwytnej \u201ewsp\u00f3lnej formu\u0142y\u201d<\/a>[6]<\/a>: \u00a0„Zasady [prawa powrotu do Izraela] nie mo\u017cna odrzuci\u0107. Nale\u017cy do ka\u017cdego indywidualnego uchod\u017acy. Jest zakotwiczona w prawie mi\u0119dzynarodowym. Jest \u015bwi\u0119ta. Ka\u017cde przysz\u0142e porozumienie pokojowe mi\u0119dzy pa\u0144stwem Izrael a pa\u0144stwem palesty\u0144skim b\u0119dzie musia\u0142o zawiera\u0107 klauzul\u0119 potwierdzaj\u0105c\u0105, \u017ce Izrael akceptuje, jako zasad\u0119, prawo powrotu wszystkich palesty\u0144skich uchod\u017ac\u00f3w i ich potomk\u00f3w. \u017baden palesty\u0144ski przyw\u00f3dca nie b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 podpisa\u0107 traktatu, kt\u00f3ry nie zawiera takiej klauzuli\u201d. To prawda, ale r\u00f3wnie\u017c prawd\u0105 jest, \u017ce \u017caden izraelski przyw\u00f3dca nie b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 podpisa\u0107 traktatu, kt\u00f3ry zawiera tak\u0105 klauzul\u0119.<\/p>\n

Niedawno Abbas przedstawi\u0142 to jasno i wyra\u017anie, kiedy napisa\u0142: \u201ePowtarzamy tak\u017ce, \u017ce w celu zako\u0144czenia roszcze\u0144 wobec Izraela, musi by\u0107 rozwi\u0105zanie dla siedmiu milion\u00f3w palesty\u0144skich uchod\u017ac\u00f3w<\/a>[7]<\/a> w oparciu o wyb\u00f3r ka\u017cdego uchod\u017acy”<\/a>[8]<\/a>\u201d.\u00a0Ponad milion arabskich uchod\u017ac\u00f3w \u017cyje w zachodniej Palestynie, niedaleko wsi, w kt\u00f3rych \u017cyli w przesz\u0142o\u015bci. Podobnie jak Abbas, uwa\u017caj\u0105 oni, \u017ce jedyne mo\u017cliwe \u201erozwi\u0105zanie\u201d obejmuje zrealizowanie ich osobistego prawa do wyboru mi\u0119dzy powrotem do ich pierwotnych dom\u00f3w, a otrzymaniem finansowej rekompensaty. To przekonanie wida\u0107 wyra\u017anie przy wej\u015bciu do obozu uchod\u017ac\u00f3w Al-Aida w Betlejem, kt\u00f3rego nazwa znaczy \u201eten, kt\u00f3ry powraca\u201d. Nad wej\u015bciem jest \u0142uk nosz\u0105cy du\u017cy klucz, symbol powrotu. Jest od dawna stanowiskiem OWP, \u017ce poniewa\u017c stosowanie \u201eprawa powrotu\u201d jest \u201eoparte na wyborze ka\u017cdego uchod\u017acy\u201d, OWP nie jest upowa\u017cniona do podpisania w imieniu uchod\u017ac\u00f3w \u017cadnego porozumienia, kt\u00f3re ogranicza to prawo.<\/p>\n

Abbas obrazowo opisa\u0142 t\u0119 zasad\u0119 kilka dni po za\u0142amaniu si\u0119 negocjacji w 2000 w Camp David<\/a>[9]<\/a>: \u201eDelegacja palesty\u0144ska odm\u00f3wi\u0142a podania liczby Palesty\u0144czyk\u00f3w, kt\u00f3rym pozwolono by powr\u00f3ci\u0107. Nawet gdyby zaoferowali nam [pozwolenie powrotu] trzech milion\u00f3w uchod\u017ac\u00f3w, [odm\u00f3wiliby\u015bmy], jak to im powiedzieli\u015bmy. Jest tak, poniewa\u017c chcemy, by zaakceptowali zasad\u0119, a potem doszliby\u015bmy do porozumienia w sprawie powrotu uchod\u017ac\u00f3w lub rekompensaty dla tych, kt\u00f3rzy nie chc\u0105 wr\u00f3ci\u0107\u201d. Ewidentnie nic si\u0119 od tego czasu nie zmieni\u0142o i OWP nadal utrzymuje, \u017ce \u017cadna kwota \u201epowracaj\u0105cych\u201d uchod\u017ac\u00f3w nie jest do przyj\u0119cia. Tak wi\u0119c, kwestii uchod\u017ac\u00f3w nie da si\u0119 rozpl\u0105ta\u0107 i droga do ostatecznego porozumienia pokojowego jest zablokowana.<\/p>\n

Specjalne okoliczno\u015bci tego wyj\u0105tkowego konfliktu doprowadzi\u0142y do wyj\u0105tkowego wniosku politycznego: porozumienie pokojowe mi\u0119dzy Izraelem a OWP jest poza zasi\u0119giem, niezale\u017cnie od sk\u0142adu izraelskiego rz\u0105du. A co z przysz\u0142o\u015bci\u0105? Cz\u0119\u015bciow\u0105 odpowied\u017a mo\u017cna znale\u017a\u0107 w podr\u0119cznikach szkolnych opublikowanych w 2016 r. przez Autonomie Palesty\u0144sk\u0105. Na przyk\u0142ad, oto czego uczniowie ucz\u0105 si\u0119 w jedenastej klasie: \u201eZielona Linia: wyimaginowana linia, kt\u00f3ra pojawia si\u0119 w kolorze zielonym na mapach po wojnie 1967 r. w celu oddzielenia palesty\u0144skiego terytorium, jakie Izrael podbi\u0142 w 1948 r., od terytorium, jakie podbi\u0142 w 1967 r.\u201d. A oto czego ucz\u0105 si\u0119 w trzeciej klasie: \u201e\u015apiewajmy i nauczmy si\u0119 na pami\u0119\u0107: Przysi\u0119gam, po\u015bwi\u0119c\u0119 moj\u0105 krew, by nawodni\u0107 ziemie szlachetnych i usun\u0119 uzurpatora z mojej ziemi, i unicestwi\u0119 rozproszone resztki cudzoziemc\u00f3w. O, Ziemio [meczetu] Al-Aksa i Miejsca \u015awi\u0119tego, o, kolebko dumy i szlachetno\u015bci, cierpliwo\u015bci, cierpliwo\u015bci, bo zwyci\u0119stwo jest nasze i \u015bwit zab\u0142y\u015bnie z ciemno\u015bci\u201d<\/a>[10]<\/a>.<\/p>\n

To prawda, porozumienia mi\u0119dzy wrogami, kt\u00f3re zawiera\u0142y wyra\u017an\u0105 klauzule o zako\u0144czeniu roszcze\u0144, by\u0142y \u0142amane w przesz\u0142o\u015bci, ale \u017caden odpowiedzialny cz\u0142owiek nie rozwa\u017ca\u0142by podpisania traktatu pokojowego bez takiej klauzuli. Ta klauzula jest zasadnicza, bo wyra\u017ca r\u00f3\u017cnic\u0119 mi\u0119dzy trwa\u0142ym traktatem pokojowym, a tymczasowym porozumieniem \u2013 jak porozumienie o zawieszeniu broni z 1949 r. lub Porozumienia z Oslo \u2013 kt\u00f3re nadal pozwalaj\u0105 stronom na zachowanie swoich plan\u00f3w i nadziei. To nie jest ma\u0142ostkowa gra o formalno\u015bci \u2013 ta ma\u0142a klauzula wskazuje na gotowo\u015b\u0107 drugiej strony do oznajmienia \u2013 przede wszystkim w\u0142asnej ludno\u015bci \u2013 \u017ce akceptuje kompromis jako ko\u0144cowe rozwi\u0105zanie konfliktu. Pod nieobecno\u015b\u0107 takiej gotowo\u015bci musi si\u0119 doj\u015b\u0107 do wniosku, \u017ce druga strona jeszcze nie dojrza\u0142a do prawdziwego pokoju i \u017ce b\u0119dzie szuka\u0142a okazji dla ponowienia wojny.<\/p>\n

\u017baden rz\u0105d izraelski, niezale\u017cnie od jego politycznego sk\u0142adu, nie mo\u017ce podpisa\u0107 \u201ctraktatu pokojowego\u201d z OWP, kt\u00f3ry nie zawiera wyra\u017anej klauzuli o zako\u0144czeniu wszystkich wzajemnych roszcze\u0144. Niemniej widzieli\u015bmy powy\u017cej, dlaczego OWP nie mo\u017ce w\u0142\u0105czy\u0107 takiego o\u015bwiadczenia do porozumienia z Izraelem. Wszystkie konie prezydenta i wszyscy ludzie prezydenta nie mog\u0105 zamkn\u0105\u0107 tej luki.<\/p>\n

Obraz jest jasny. OWP, z lub bez Hamasu jako partnera, nie mo\u017ce podpisa\u0107 traktatu pokojowego z \u017cadnym rz\u0105dem izraelskim. Ten wniosek jest jedyn\u0105 podstaw\u0105 realistycznej polityki Izraela i jego sojusznik\u00f3w.<\/p>\n

 <\/p>\n

* Artyku\u0142 napisany po dyskusji, jaka mia\u0142a miejsce w zesz\u0142ym miesi\u0105cu w izraelskiej gazecie <\/em>Haaretz, o szansach na trwa\u0142e porozumienie pokojowe palesty\u0144sko-izraelskie. <\/em><\/p>\n

 <\/p>\n

<\/a>[1]<\/a> \u00a0Haaretz<\/em> (Israel), October 4, 2017.<\/p>\n

<\/a>[2]<\/a> \u00a0Maannews.com, September 23, 2016.<\/p>\n

<\/a>[3]<\/a> Haaretz<\/em> (Israel), October 4, 2017.<\/p>\n

<\/a>[4]<\/a> Haaretz<\/em> (Israel), October 17, 2017.<\/p>\n

<\/a>[5]<\/a> Haaretz<\/em> (Israel), October 17, 2017.<\/p>\n

<\/a>[6]<\/a> Haaretz<\/em> (Israel), October 13, 2017.<\/p>\n

<\/a>[7]<\/a> In his September 2016 UNGA speech, 'Abbas gave the number of Palestinian refugees as six million.<\/p>\n

<\/a>[8]<\/a> Thecairoreview.com, Nov 2, 2017. See MEMRI Special Dispatch No.7169, In Article On Occasion Of Balfour Declaration Centenary, Palestinian Authority President ”Abbas Says Any Final Resolution Of Palestinian-Israeli Conflict Must Include Implementation Of UN Resolution 194 'To Restore Palestine Refugees To Their Homes,’<\/a> November 8, 2017.<\/p>\n

<\/a>[9]<\/a> Al-Ayyam<\/em> (PA), July 30, 2000.<\/p>\n

<\/a>[10]<\/a> Center for Near East Policy Research (cfnepr.com),<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Czy mo\u017cna doprowadzi\u0107 do \u201cumowy stulecia\u201d mi\u0119dzy Izraelem a OWP? Niekt\u00f3rzy s\u0105dz\u0105, \u017ce jest to w zasi\u0119gu r\u0119ki. Shaul Arieli[1], kt\u00f3ry bra\u0142 udzia\u0142 w poprzednich rundach negocjacji pokojowych mi\u0119dzy Izraelem a OWP, zaproponowa\u0142 niedawno recept\u0119: \u201ckompromis, kt\u00f3ry odpowiada podstawowym interesom stron w oparciu o parametry, jakie kierowa\u0142y negocjacjami w Annapolis w 2008 r.” Tak wi\u0119c, […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":9626,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[835,864],"tags":[],"class_list":["post-10000","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-archiwum","category-specjalne-raporty"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10000","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10000"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10000\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10001,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10000\/revisions\/10001"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9626"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10000"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10000"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www2.memri.org\/polish\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10000"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}